Van werktevredenheid tot isolement

Datum: 19 januari 2017 Bron: Universiteit voor Humanistiek
Van werktevredenheid tot isolement

Studenten van de masteropleiding aan de Universiteit voor Humanistiek voeren onderzoek uit naar de positie en ervaringen van transgenders op de werkvloer, in opdracht van het Transgender Netwerk Nederland. De eerste ervaringen met de samenwerking en het onderzoek zijn zeer positief.

De studenten Humanistiek verrichten het onderzoek in het kader van hun derdejaars onderzoeksvak Mixed Methods. Transgender Netwerk Nederland bood samen met de gerelateerde Stichting Gender Talent toegang tot de normaal gesproken moeilijk voor onderzoek bereikbare groep transgenders in Nederland. Uiteindelijk werkten 361 respondenten mee aan het onderzoek. De studenten hebben de data groepsgewijs en onder begeleiding kwalitatief en kwantitatief geanalyseerd. Het opgeleverde databestand is ook bruikbaar buiten de cursus en zal door onderzoekers voor wetenschappelijke publicaties worden benut.

Openheid en werktevredenheid

Uit de eerste analyses van de studenten blijkt onder andere dat het open zijn over de transgender identiteit vaak leidt tot meer werktevredenheid, waardering en bewondering. Niet open zijn leidt vaker tot isolement, maar het kan in sommige gevallen ook meer veiligheid en meer werktevredenheid opleveren. Ook bleek uit kwantitatieve resultaten dat de relatief slechte arbeidsmarktpositie van transgenders niet in een direct, negatief verband kan worden gebracht met hun verandering in genderexpressie. De kwalitatieve gegevens lieten daarbij zien dat vooral interpersoonlijke factoren belangrijk zijn voor hun tevredenheid over de arbeidsmarktpositie. Deze tevredenheid lijkt gemedieerd te worden door de omgeving, zoals het bedrijf, de collega’s en de sector waarin de transgender werkzaam is. Spanningsvelden die daarbij naar voren kwamen, hadden veelal te maken met het ervaren van een gebrek aan acceptatie en discriminatie.

Maatschappelijke relevantie

De universiteit en het Transgender Netwerk Nederland zijn de samenwerking gestart met het oog op een duurzaam partnerschap. De eerste ervaringen met dit onderzoek zijn erg positief. Docenten Wander van der Vaart en Tina Glasner: “We willen het leerproces van studenten zoveel mogelijk op scherp stellen door hen te laten deelnemen aan extern, ‘echt’ onderzoek met hoge maatschappelijke en humanistieke relevantie. Als onderzoeksuitkomsten urgentie hebben voor de mensen om wie het gaat, dan krijgen de ingezette onderzoeksmethoden ineens gewicht voor studenten.”

Het Transgender Netwerk Nederland wil op zijn beurt graag de maatschappelijke positie en het welzijn van trans personen in Nederland verder onderzoeken. Er is nog maar weinig onderzoek gedaan bij deze groep, terwijl de problematiek groot is. In Nederland zijn er naar schatting van het netwerk 0,4 – 2 procent transgenderpersonen, afhankelijk van de definitie die wordt gehanteerd. Onder transgender verstaan we het hele spectrum van mensen die zich geheel niet identificeren met het geslacht waarmee ze zijn geboren, tot mensen die zich met het mannelijke noch met het vrouwelijke geslacht identificeren. Ook vallen hieronder mensen die zich wel identificeren met het geboortegeslacht (de genderidentiteit) maar qua gedrag niet overeenkomen met wat in de samenleving wordt verwacht. Voorbeelden daarvan zijn travestie of crossdressing.

Lobby

Uit onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau (2012) is bekend dat 39 procent van de transgenderpersonen niet werkt. De cijfers over uitval door ziekte, arbeidsongeschiktheid en structurele werkloosheid zijn drie à vier keer zo hoog als van de rest van de bevolking. De acceptatie van LHBT personen in Nederland lijkt wel licht te stijgen, maar volgens een TNN-veiligheidsonderzoek heeft 45 procent van trans personen maandelijks nog last van geweld en belediging in de openbare ruimte.

Met deze en andere resultaten van het onderzoek kunnen de stichtingen de interventies op het gebied van werk beter ontwerpen en afbakenen, en kan de lobby voor meer aandacht voor deze groep versterkt worden. Het eerste waarvoor TNN de resultaten gebruikt, is het opstellen van een ‘fact sheet’ waarmee beleidsmaker en andere externe partijen kunnen worden benaderd.

Informatie:
Van Transgender Netwerk Nederland is coördinator/directeur Elise van Alphen de contactpersoon. Zij promoveerde onlangs aan de UvH op een historisch proefschrift naar onder meer de homolesbische beweging.

Wil je meer weten over TNN ga naar www.transgendernetwerk.nl. Wil je meehelpen met de doelen van deze stichting, dan kan je e.vanalphen@transgendernetwerk.nl hiervoor benaderen.

Kijk ook op de website van de Universiteit voor Humanistiek.