‘Vrijheid wordt niet bepaald door een groep’

Datum: 25 januari 2017 Bron: Humanistisch Verbond
‘Vrijheid wordt niet bepaald door een groep’

Wat bindt ‘vrije mensen’? Daarover praatten vertegenwoordigers van verschillende religies en levensbeschouwingen tijdens de tweejaarlijkse bijeenkomst In Vrijheid Verbonden op 23 januari. Voorzitter Boris van der Ham: “Uiteindelijk is de vrijheid individueel, ook binnen religieuze groepen.”

Prof. Herman Van Rompuy hield een beschouwend inleidend verhaal tijdens de bijeenkomst In Vrijheid Verbonden over Europa en de rol van godsdienst. Als christendemocraat verdedigde hij de scheiding van kerk en staat. Volgens hem is er geen alleenrecht op samenbinden door religies en blijven gemeenschappelijke idealen noodzakelijk in Europa. Daarnaast benadrukte hij het belang van een stevig debat. Want je kunt van mening verschillen, dat is niet erg, zolang je er maar over praat met elkaar.

Dit motto levend houdend ging Boris van der Ham in gesprek met Rasit Bal, voorzitter van de Contactorgaan Moslim en Overheid. Ook prof. Beatrice de Graaf deed daar aan mee. Vijf vragen aan Boris van der Ham.

Wat was jouw bijdrage?
“Mijn houding is dat iedereen zich door alles mag laten inspireren. Ik en vele humanisten laten ons inspireren door Spinoza bijvoorbeeld of andere bronnen, voor iemand anders is dat de bijbel, de Koran of de Thora. Dat is vrijheid van godsdienst en dat is op zich prima…”

Ik voel een ‘maar’ aankomen?
“Nou, er zit ook een ‘schaduwkant’ aan het verbijzonderen van de positie van religie. Ten eerste wekt dat de indruk dat andere vormen van inspiratie ‘minder’ zijn. Ten tweede zal de allergie of zelfs de agressie tegen religieuze opvattingen toenemen bij tegenstanders die zeggen dat religieuzen ‘meer mogen zeggen dan niet-religieuzen’. Het kan dus helpen het wat meer gelijk te trekken.”

Ben je dan voor afschaffing van vrijheid van godsdienst, zoals iemand op twitter concludeerde na de bijeenkomst?
“Nee, het was meer bedoeld als gedachtenexperiment en om te prikkelen. Maar op zichzelf zou het kunnen. Religie kan voor individuen heel bijzonder zijn. Maar voor de overheid zijn opvattingen toelaatbaar als ze binnen het strafrecht geen probleem zijn. Alle opvattingen worden door de wetgever gelijk behandeld. Dan heb je aan de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vergadering voldoende. Ik deed dat natuurlijk ook om het debat een klein beetje uit het soort van heiligheid te trekken.”

Hoe bedoel je dat?
“Nou, het Humanistisch Verbond vindt het belangrijk om in contact te zijn met allerlei groepen in de samenleving. Vaak gaat het bij In Vrijheid Verbond over respect voor elkaars standpunten. Ik vind dat niet precies genoeg, want er zijn ook mensen binnen religies die anders denken en die het moeilijk hebben. De vrijheid om binnen je religie (of binnen het humanisme) te mogen afwijken, daar gaat het mij om. Uiteindelijk is de vrijheid individueel. Dus het recht dat we moeten verdedigen is niet het recht van de groep, maar het recht van het individu om te geloven, niet te geloven of anders te geloven, binnen je eigen groep.”

Wat was de conclusie?
“Een mens leeft meer dan bij brood alleen (een citaat uit de bijbel). Daar zijn we wel over eens. Het immateriële, kunst en cultuur, levensvragen als je ouder bent, nadenken over hoe je met elkaar omgaat. Kortom de waarde van waarden, daar moet het ook overgaan. Daar moet meer aandacht voor komen.”

Meer weten?

Vrijdenkers worden vaak gediscrimineerd, uitgesloten of zelfs bedreigd en vervolgd omdat ze ‘afvallig’ zijn. Kijk eens op  www.ondergelovigen.nl of de platformwebsite www.nieuwevrijdenkers.nl

Of ga naar humanisme.nl en word lid!